symbool mmbs gevelrenovatie en gevelrestauratie

Koetshuis, Utrecht

Gepubliceerd op

Aan de Kromme Nieuwegracht 47 bevindt zich het koetshuis, oorspronkelijk behorende bij het Paushuize, vroeger de residentie van de aartsbisschop. Helaas is het Paushuize en Koetshuis in de huidige tijd het episch centrum iets minder verhevens, namelijk van verzakkingen. In 2017 begint men met de renovatie van de kademuren van de Kromme Nieuwegracht en daarvoor worden damwanden in de gracht geplaatst. Dit laatste heeft ervoor gezorgd dat kademuren, tuinmuren en poortwoningen van Paushuize en het koetshuis zijn gaan verzakken.

Het bleek dat de werfconstructies in veel beroerdere staat verkeerden dan de eerste onderzoeken van de gemeente hadden uitgewezen. Eigenaar van het koetshuis, Universiteit van Utrecht, dient een claim in. Over de vraag wie deze tegenvaller moet gaan betalen, heeft men 2 jaar gesteggeld. Ondertussen wordt door aannemer Van Zoelen een complexe stutconstructie ontworpen om de gevel van het Koetshuis te weerhouden nog verder naar voren te hellen. Het fundament van de gevel is verzakt en dankzij dat deze gefixeerd is in de constructie kan er een nieuwe bakfundering worden gemaakt. Ook deze steigerconstructie heeft twee jaar gestaan.

MMBS Gevelrenovatie en -restauratie heeft de opdracht gekregen om de beschadigde gevel te restaureren. Het is april 2020 als het tijd is om de stutconstructie ten dele weg te halen om plaats te creëren langs de gevelmuur voor onze restaurateurs. De stutbalken die dwars door de muur lopen worden verwijderd en wat over blijft zijn grote gaten in een muur die op water niveau 75 cm dik is en op beganegrond niveau nog steeds 40 cm is.

Het metselwerk

Het verzakken in combinatie met de stutconstructie heeft de nodige schade toegebracht aan het historische metselwerk. Na het (voorzichtig) schoonspuiten zijn scheuren in het metselwerk d.m.v. uittanden hersteld en door het aanbrengen van lintvoegwapening is de muur versterkt.

De gaten zijn uitgetand en opgevuld met stenen die speciaal voor dit doel door steenbakkerij Zilverschoon uit Randwijk vervaardigd zijn. “Waarbij men kijkt naar het juiste formaat (walsteen), kleisamenstelling en vormmethode”, vertelt restaurateur Albert (Appie) Aarts van MMBS. Ook vele enkele stenen, die beschadigd en gescheurd waren, zijn vervangen met dit nieuwe alternatief. “Om de juiste keuzes te kunnen maken in samenstelling en productieproces”, vertelt hij verder, “wordt er gekeken naar de vochtbelasting en daarvoor naar de gewenste hardheid van de steen.” Deze laatste eigenschap is een bepalende factor in het vermogen om vocht op te nemen en door te laten.

Het voegwerk

In contact met de architect wordt er vervolgens op zoek gegaan naar de juiste kleur voor de mortel die wordt bereikt door een keuze te maken in de zand-samenstelling. Nadat het oude voegmateriaal is verwijderd, wordt de gehele gevel middels snijwerk opnieuw ingevoegd. En tot slot wordt ook het schilderwerk aan de gevel onderhanden genomen door MMBS. Waarna, na dit ongelukkige avontuur, de gevel er weer prachtig uitziet en er weer tegen kan. tekst: Henriëtte Santing

Opdrachtgever: Van Zoelen

trefwoorden: koetshuis kromme nieuwegracht restauratie gevel verzakt fundering snijwerk mmbs voegwerk monument metselwerk utrecht